A2A
Agent2Agent: ajanların birbirine iş devrettiği açık protokol
Farklı çerçevelerle ve farklı şirketlerde yazılmış AI ajanlarının birbirini bulmasını, birbirine görev devretmesini ve sonuç alışverişi yapmasını standartlaştıran açık protokol.
A2A (Agent2Agent), Google'ın Nisan 2025'te duyurduğu, Haziran 2025'te Linux Foundation'a devrettiği ve 17 Ağustos 2026'dan beri Agentic AI Foundation (AAIF) bünyesinde barındırılan açık bir protokol. Kararlı 1.0 sürümü 12 Mart 2026'da yayımlandı; Kasım 2026 itibarıyla son sürüm etiketi v1.0.1.
MCP bir ajanı araçlara ve verilere bağlar; A2A ise iki bağımsız ajanı birbirine bağlar. Karşıdaki ajan "opaktır": istemci onun iç yapısını, hafızasını ya da araçlarını görmez, yalnızca ilan ettiği becerileri ve görevin sonucunu görür. A2A dokümanı farkı şöyle özetliyor: MCP dikey (tek ajanı derinleştirir), A2A yatay (ajanı kendi sınırının dışındaki ajanlara bağlar).
Üç temel parça var:
- Agent Card: Ajanın kimlik kartı olan JSON belgesi. Genellikle
https://alanadi/.well-known/agent-card.jsonadresinde durur; adı, sağlayıcıyı, adresleri ve protokol bağlamalarını (JSONRPC,GRPC,HTTP+JSON), becerileri (skills) ve kimlik doğrulama şemalarını (securitySchemes) listeler. İsteğe bağlı olarak JWS ile imzalanabilir. - Task: İş birimi. İstemci
SendMessageile mesaj gönderir; uzun işler bir göreve dönüşür vesubmitted,working,input-required,auth-required,completed,failed,canceled,rejecteddurumlarından geçer. - Message / Part / Artifact: Mesajlar metin, dosya ya da yapılandırılmış veri parçaları taşır; görevin çıktısı artifact olarak döner. Uzun işler için streaming ve push bildirimleri var.
Ağustos 2025'te IBM Research'ün Agent Communication Protocol'ü (ACP) A2A ile birleşti; bu yüzden eski "A2A vs ACP" karşılaştırmaları artık tarihî.
Bir mimarlık bürosu düşün. Büro statik hesap için dışarıdan bir mühendislik firmasıyla çalışıyor. Mimar, mühendisin bilgisayarını, kullandığı programı ya da çalışanlarını görmez; firmanın kartvizitine bakar (ne iş yapıyor, nasıl iletişim kurulur, hangi sözleşme gerekiyor), işi tarif eder ve raporu bekler. Arada mühendis "zemin etüdü lazım" diye geri dönebilir.
A2A'da kartvizit Agent Card, iş tarifi mesaj, takip edilen iş task, "zemin etüdü lazım" sorusu input-required durumu, rapor da artifact. MCP ise mimarın kendi masasındaki çizim programı ve hesap makinesi.
Bir şirketin İK asistanı, işe yeni başlayan biri için dizüstü bilgisayar istemek zorunda. Bilgisayarları BT departmanının kendi ajanı yönetiyor, o ajan da başka bir ekip tarafından başka bir çerçeveyle yazılmış.
İK asistanı BT ajanının Agent Card'ını okuyor, request-laptop
becerisini görüyor, kartta istenen OIDC ile kimliğini kanıtlıyor ve
SendMessage ile talebi gönderiyor. BT ajanı görevi input-required
durumuna alıp "Mac mi Windows mu?" diye soruyor; İK asistanı yanıtlıyor;
görev completed olduğunda artifact olarak sipariş numarası dönüyor.
İki ajan da birbirinin koduna, veritabanına ya da araçlarına dokunmadı.
{
"name": "BT Destek Ajanı",
"description": "Donanım talepleri ve erişim izinleri.",
"supportedInterfaces": [
{
"url": "https://it-agent.example.com/a2a/v1",
"protocolBinding": "JSONRPC",
"protocolVersion": "1.0"
}
],
"provider": { "organization": "Example AŞ", "url": "https://example.com" },
"version": "1.4.0",
"capabilities": { "streaming": true, "pushNotifications": false },
"securitySchemes": {
"oidc": {
"openIdConnectSecurityScheme": {
"openIdConnectUrl": "https://id.example.com/.well-known/openid-configuration"
}
}
},
"securityRequirements": [{ "schemes": { "oidc": { "list": ["openid"] } } }],
"defaultInputModes": ["text/plain"],
"defaultOutputModes": ["application/json"],
"skills": [
{
"id": "request-laptop",
"name": "Dizüstü bilgisayar talebi",
"description": "Yeni çalışan için cihaz siparişi açar.",
"tags": ["it", "hardware"]
}
]
}{
"jsonrpc": "2.0",
"id": 1,
"method": "SendMessage",
"params": {
"message": {
"role": "ROLE_USER",
"messageId": "9f1c2a7e-0b1d-4c55-9a43-3f2e8d1b6c10",
"parts": [
{ "text": "Ayşe Yılmaz için 1 Aralık'ta teslim edilecek bir dizüstü bilgisayar talep et." }
]
}
}
}- Başka bir ekibin, şirketin ya da ürünün ajanına iş devretmen gerektiğinde
- Ajanlar farklı çerçevelerle (ADK, LangGraph, BeeAI vb.) yazılmışsa ve ortak bir dil gerekiyorsa
- Uzun süren, ara soru sorabilen (input-required) ve durumu izlenmesi gereken görevlerde
- Kendi ajanını başkalarının bulup kullanabileceği bir hizmet olarak yayımlamak istediğinde
- Ajanın yalnızca bir araç ya da veri kaynağı çağıracaksa — bu MCP'nin işi
- Aynı uygulama içindeki alt ajanlar için — harness'ın kendi mekanizması daha basit
- Karşı taraf zaten düz bir REST API sunuyorsa ve ajan davranışı yoksa
İmzalı kartı güvenilir ajan sanmak
JWS imzası kartın iddia edilen sağlayıcıdan geldiğini ve değiştirilmediğini kanıtlar; ajanın dürüst ya da güvenli olduğunu değil. Karşı ajandan gelen metin prompt injection taşıyabilir; onu kullanıcı talimatı gibi değil, dış veri gibi ele al.
0.3 ile 1.0 arasındaki farkları atlamak
1.0 sürümünde kırıcı değişiklikler var: alan adları ve enum biçimi değişti, OAuth implicit/password akışları kaldırıldı, extendedAgentCard capabilities altına taşındı. Eski örnek kodlar 1.0 ile birebir çalışmayabilir.
Agent Card'a gizli bilgi koymak
Herkese açık kart herkesindir. Yalnızca yetkili istemcilerin görmesi gereken beceriler için kimlik doğrulama sonrası dönen Extended Agent Card var.
Kimlik doğrulamayı karta bırakmak
Kart yalnızca hangi şemaların gerektiğini ilan eder. Token doğrulama, yetki kapsamı ve hız sınırı sunucu tarafında senin işin.