AGI
Artificial General Intelligence
Bir insan zekasının yapabildiği her bilişsel görevi yapabilecek, dar değil genel amaçlı yapay zeka. Henüz var değil, tartışmalı bir hedef.
AGI (Artificial General Intelligence — Genel Yapay Zeka), tek bir görevi değil, insan zekasının yapabildiği herhangi bir bilişsel görevi öğrenip yapabilen bir AI sistemine verilen addır. Bugünkü LLM'ler genel görünüyor ama hâlâ "narrow" — belirli bir veri üzerinde, belirli kalıplarda iyiler.
AGI'nın olası kriterleri (üzerinde anlaşılmamış): - Transfer: bir alanda öğreneni başka alana taşıma - Self-improvement: kendini iyileştirme - Causal reasoning: korelasyon değil, neden-sonuç - Long-horizon planning: yüzlerce adım önceden planlama - Embodiment: fiziksel dünyayla etkileşim
Tartışma sürüyor: kimi araştırmacı GPT-4 zaten "proto-AGI" der; kimi 2030'dan önce mümkün değil; kimi de hiç olmayacak. Tahmin yelpazesi 2027 - 2070+ arasında.
Bugünkü AI: olimpik dalcı, tenisçi, satranç ustası — her biri kendi branşında dünya rekortmeni ama biri spagetti pişiremez. AGI ise: spor + müzik + bilim + el sanatları + öğretmenlik — hepsini insan seviyesinde yapabilen biri.
OpenAI'ın Sam Altman'ı 2024'te "iç tartışmamızda artık AGI'ye odaklanma yerine ASI'ye (Superintelligence) odaklanmaya başlıyoruz" dedi. Anthropic CEO'su Dario Amodei "Powerful AI" terimini tercih ediyor — AGI tanımı belirsiz olduğu için.
Pratikte: GPT-5 / Claude 5 / Gemini 3 büyük adımlar atıyor ama "AGI" eşiği hâlâ moving target. Şirketler iç değerlendirmelerini yayınlamadığı için kim ne kadar yakın bilinmiyor. Sektör pazarlama + bilim karışımı bir kavram olarak yaşatıyor.
- Strateji konuşmalarında — AI'ın 5-10 yıllık trajektorisi
- Yatırım/risk değerlendirmesi (AGI eşiği iş modelini değiştirebilir)
- Etik/regülasyon politika tartışmaları
- Bugünkü pratik AI ürünü tasarlarken — AGI değil, dar yetenekleri kullanırsın
- Net teknik tanım gerektiğinde — herkes farklı tanımlıyor
- Kısa vadeli planlama — AGI gelse bile etkisi yıllar sürer
Tanımı silikleştirmek
Şirket pazarlama amacıyla AGI eşiğini düşürebilir ('müşteri destek botumuz AGI-seviyesinde'). Net kriter olmadığı sürece her iddia geçerli sayılabilir.
AGI ≠ ASI
Genel zeka (insan seviyesi) ile süper zeka (insan üstü) farklı. AGI gerçekleşse bile ASI'ye geçiş başka bir tartışma. Karıştırma yaygın.
Tarih hep yanlış tahmin etti
1956'da '20 yıl içinde AGI' dendi, 2025'te hâlâ tartışıyoruz. Tahminlerin %80+'si yanlış çıkıyor — %95 güvenle 'X yılında olur' diyene şüpheyle yaklaş.