AI Agent
Yapay Zeka Ajanı
LLM'i çekirdek olarak kullanıp araç çağıran, plan yapıp adım adım hedefe ulaşan otonom sistem.
Düz bir LLM tek bir cevap üretir. Bir ajan (agent) ise: hedefi alır, plan yapar, araçları çağırır (web araması, kod çalıştırma, API, dosya), sonucu okur, planı günceller, devam eder. Hedef tamamlanana kadar bu döngü sürer.
Temel ajan döngüsü: 1. Planla: LLM mevcut duruma bakıp ne yapacağını belirler. 2. Eyleme geç: bir aracı çağırır (function calling). 3. Gözlemle: aracın çıktısını okur. 4. Değerlendir: hedefe yaklaştık mı, başka yol mu denenmeli? 5. Tekrarla.
Çatılar (frameworks): LangGraph, CrewAI, AutoGen, Anthropic'in Computer Use. Canlıdaki örnekler: Claude Code, Cursor Agent, GitHub Copilot Workspace, Devin, Manus ve çoğu kurumsal "AI asistanı".
LLM = bir cümlelik tavsiye veren danışman. Agent = işi alıp gidip yapan stajyer. Stajyer dosyayı açar, telefonu eline alır, mailini yazar, kontrol eder ve sonra "tamam, oldu" der. Bazen yanlış sokağa sapabilir, ama hedefi unutmaz.
"Bu deponun (repo) tüm testlerini çalıştır, başarısız olanları düzelt,
PR aç" → Claude Code (bir ajan):
1. bash aracıyla npm test çalıştırır.
2. 3 testin başarısız olduğunu görür.
3. Her başarısız test için ilgili dosyayı read aracıyla okur.
4. Hatayı bulur, edit aracıyla düzeltir.
5. Tekrar npm test — şimdi hepsi geçti.
6. git commit + gh pr create ile PR açar.
7. Kullanıcıya "tamam, PR #123 açıldı" der.
Hiçbir ara komut girilmeden, planla + araç çağır + gözlemle döngüsünde 10'dan fazla adım. Her adım bir LLM çağrısı; her araç çağrısı dış sistemle bir etkileşim.
- Çok adımlı görevler (planlama gerektiren)
- Açık uçlu problemler — kullanıcı tüm adımları söyleyemez
- Araç kullanımı şartsa (kod çalıştırma, API, web araması)
- Uzun vadeli görevler — saatlerce sürebilen iş akışları
- Tek seferlik soru-cevap — ajan ek yükü gereksiz
- Güvenlik açısından kritik eylemler (ödeme, silme) — ajan kendi karar vermesin, insan onayı şart
- Yüksek hacim + düşük marj — her adım LLM çağrısı = pahalıya patlar
- Dar, deterministik iş akışları — geleneksel betik (script) daha güvenli
Sonsuz döngü riski
Ajan hedefe ulaşamayınca aynı aracı tekrar tekrar çağırır. Maksimum tur sayısı (genelde 20-50), maksimum bütçe ($) ve döngü tespiti — hepsi şart.
Yanlış araç çağrısının yan etkisi
Ajan, 'kargo API'sine 1000 sipariş gönder' gibi maliyetli/yıkıcı çağrılar yapabilir. Araçlara koruma kuralları (guardrail) koy, kuru çalışma (dry-run) modu ve kullanıcı onayı ekle.
Görünürlük eksikliği
Ajan içeride ne yaptığını göstermezse hata ayıklama imkansızlaşır. Plan, araç çağrısı, gözlem — hepsini kaydet. Kullanıcıya canlı akıt.